Diyabetik retina
Diyabetik retinopati ve diyabetik makula ödeminde erken değişikliklerden ileri evre bulgularına kadar takip.
Retina Hastalıkları
Retinada aynı belirti, her zaman aynı hastalık değildir.
Merkezi görmede bulanıklık, eğri görme, uçuşma, ışık çakması ya da görme alanında gölge; farklı retina hastalıklarının ortak dili olabilir. Doğru yaklaşım, belirtinin kendisinden çok retina ve koroidin ayrıntılı görüntüsünü, hastalığın davranışını ve kişisel riskleri birlikte okumaktır.
Hastalık haritası
Retina hastalıklarını, tanı isimlerinden önce görmenin hangi katmanını etkiledikleriyle anlamak.
Bu sayfa hasta odaklı bir genel çerçevedir. Kesin tanı; muayene, görüntüleme ve gerektiğinde ek testlerin birlikte değerlendirilmesiyle konur.
Makula dejenerasyonu
Kuru ve neovasküler YBMD’de merkezi görme, OCT bulguları ve tedavi ihtiyacının değerlendirilmesi.
Pakikoroid spektrumu
Santral seröz koryoretinopati ve pakikoroid neovaskülopatisinde multimodal görüntüleme.
Vitreomaküler arayüz
Epiretinal membran, vitreomaküler traksiyon ve makula deliğinde anatomik-fonksiyonel değerlendirme.
Retina yırtığı & dekolman
Ani uçuşmalar, ışık çakmaları ve perde hissi gibi acil belirtilerde hızlı retina değerlendirmesi.
Retinal damar hastalıkları
Damar tıkanıklıkları, makula ödemi ve iskemi bulgularının klinik ve görüntüleme ile takibi.
Acil uyarı
Yeni başlayan ışık çakmaları, çok sayıda uçuşma veya görme alanında perde/gölge acil değerlendirme gerektirir.
Retina dekolmanı görmeyi kalıcı olarak etkileyebilen bir acildir. National Eye Institute, yeni başlayan yoğun uçuşmalar, ışık çakmaları ve görme alanında perde ya da gölge hissini başlıca uyarı belirtileri arasında sayıyor.[3]
İletişime geç
01 · Diyabetik retina01 · Diyabetik retinopati & makula ödemi
Belirti ortaya çıkmadan önce başlayan bir retina hastalığı.
Diyabetik retinopati, retinadaki küçük damarların diyabete bağlı olarak hasar görmesiyle gelişir. Erken dönemde hiç belirti vermeyebilir; ilerledikçe bulanıklık, uçuşmalar ve görme kaybı görülebilir. NEI, düzenli genişletilmiş göz dibi muayenesini erken saptama açısından temel adımlardan biri olarak tanımlar.[1]
Diyabetik makula ödeminde yalnızca sıvının varlığı değil; inflamasyon, retina tabakaları ve damar yapısındaki değişiklikler de önem taşır. Demirel ve çalışma arkadaşlarının güncel araştırmaları, tedavi-naif diyabetik makula ödeminde inflamatuvar ve görüntüleme biyobelirteçlerini; ayrıca OCT/OCTA ile retinal-koroidal damar yapısının zamana bağlı değişimini inceliyor.[6][7]
Takibin amacıHastalığı yalnızca “var/yok” olarak değil; makula ödemi, iskemi, neovaskülarizasyon ve yapısal değişiklikler üzerinden evrelendirmek.
02 · Makula dejenerasyonu02 · Yaşa bağlı makula dejenerasyonu
Merkezi görmeyi korumak, hastalığın tipini doğru ayırmakla başlar.
Yaşa bağlı makula dejenerasyonu (YBMD), keskin merkezi görmeden sorumlu makulayı etkiler. Kuru ve neovasküler (“yaş”) formları farklı seyir gösterir; düz çizgilerin eğri görünmesi, merkezi bulanıklık veya boşluklar ileri hastalığın uyarı işaretleri olabilir.[2]
Neovasküler YBMD ile pakikoroid neovaskülopatisi bazı olgularda birbirine benzeyebilir. Demirel’in uluslararası ortaklı çalışmaları, bu iki klinik tablonun non-invaziv görüntüleme özellikleriyle ayrımını araştırıyor.[9]
Merkezi görmeNEI YBMD kaynağı
03 · Pakikoroid03 · Pakikoroid spektrumu
Koroidin kalınlığı tek başına tanı değildir; morfoloji ve damar paterni birlikte okunur.
Pakikoroid spektrumu; santral seröz koryoretinopati, pakikoroid pigment epitelyopatisi ve pakikoroid neovaskülopatisi gibi birbiriyle ilişkili tabloları kapsar. Multimodal görüntüleme; OCT, OCTA, fundus otofloresans ve gerektiğinde anjiyografik yöntemlerle koroid ve makula davranışını birlikte değerlendirmeyi sağlar. Demirel ve ortak yazarların 2025 tarihli derlemesi bu görüntüleme yaklaşımını ayrıntılı biçimde ele alır.[8]
Aynı araştırma hattında OCTA’nın tip 1 maküler neovaskülarizasyonu göstermedeki performansı ile pakikoroid neovaskülopatisi ve neovasküler YBMD ayrımındaki non-invaziv özellikler de çalışılmıştır.[9][10]
Retinal görüntüleme yaklaşımını incele04 · Vitreomaküler arayüz04 · Makula deliği · ERM · VMT
Makulanın yüzeyindeki mikron düzeyindeki çekinti, günlük görmede büyük değişiklik yaratabilir.
Makula deliğinde merkezi görmede bulanıklık, eğrilme veya merkezde eksik bir alan hissi görülebilir. OCT, deliğin anatomisini ve evresini değerlendirmede temel görüntüleme yöntemidir; çoğu semptomatik olguda cerrahi yaklaşım gündeme gelir.[4]
Epiretinal membran ise makula yüzeyinde ince bir zar dokusunun gelişmesiyle ortaya çıkabilir; hafif olgularda takip yeterliyken daha belirgin görme bozukluğunda cerrahi seçenekler değerlendirilir.[5] Refrakter makula deliklerinde ileri cerrahi teknikler üzerine güncel yayınlar da Demirel’in vitreoretinal çalışma alanının bir parçasıdır.[12]
OCT neden önemli?Vitreus ile makula arasındaki ilişkiyi katman katman göstererek traksiyon, membran ve delik morfolojisini aynı kesitte değerlendirmeye yardımcı olur.
05 · Retina dekolmanı05 · Retina yırtığı & dekolman
Burada zaman, tedavinin bir parçasıdır.
Retina dekolmanı, retinanın normal yerinden ayrılmasıdır ve acil bir durumdur. Ani uçuşma artışı, ışık çakmaları veya görme alanında perde/gölge oluşması durumunda gecikmeden göz hekimi değerlendirmesi gerekir.[3]
Yırtığın yeri, dekolmanın genişliği, makulanın durumu ve eşlik eden proliferatif değişiklikler tedavi planını belirler. Lazer/kriyoterapi, pnömatik retinopeksi, skleral çökertme ve pars plana vitrektomi gibi yöntemler olguya göre tek başına veya kombine kullanılabilir. NEI, cerrahi seçimin dekolmanın özelliklerine göre bireyselleştirildiğini vurgular.[3]
Demirel’in yayın portföyünde kompleks dekolman ve maküler yırtık olgularında ileri vitreoretinal cerrahi yaklaşımlar da yer alıyor.[11]
Vitreoretinal cerrahi sayfasına geç
06 · Damar hastalıkları06 · Retinal vasküler hastalıklar
Görme kaybını yalnızca ödem değil, perfüzyon da belirler.
Retinal ven tıkanıklıkları ve diğer damar hastalıklarında makula ödemi, kanama, iskemi ve yeni damar gelişimi farklı kombinasyonlarda görülebilir. Bu nedenle fundus muayenesi, OCT ve gerektiğinde OCTA/anjiyografi birlikte değerlendirilir.
Retina damar yapısının nicel analizi Demirel’in araştırma çizgisinde de önemli bir yer tutuyor. Diyabetli hastalarda retinal ve koroidal damar parametrelerinin OCT/OCTA ile uzunlamasına incelendiği çalışmalar, yapısal görüntü ile damar davranışını aynı klinik soruda birleştiriyor.[7]
Temel soruMakula ödemli mi? Doku yeterince perfüze oluyor mu? Yeni damar oluşumu riski var mı? Tedavi ve takip sıklığı bu soruların cevabına göre şekillenir.
07 · Tanı yaklaşımı07 · Belirtiden görüntüye
İyi retina muayenesi, tek bir cihaz sonucu değil; bulgular arasındaki ilişkiyi kurar.
Retina değerlendirmesi çoğunlukla görme keskinliği, biyomikroskopi ve genişletilmiş fundus muayenesiyle başlar. OCT makulanın kesitsel anatomisini; OCTA kan akımıyla ilişkili damar paternlerini; fundus fotoğrafı, otofloresans ve boya anjiyografileri ise hastalığın farklı biyolojik katmanlarını gösterir.
Bu nedenle “hangi tetkik daha iyi?” sorusunun tek cevabı yoktur. Pakikoroid gibi hastalıklarda farklı görüntüleme yöntemlerinin birlikte yorumlanması tanısal ayrımı güçlendirebilir. Demirel’in görüntüleme araştırmaları bu multimodal yaklaşımı doğrudan inceliyor.[8][9][10]
01Muayene02OCT / OCTA03Gerekirse anjiyografi04Takip karşılaştırması
08 · Tedavi yaklaşımı08 · Tedavi & takip
Aynı hastalık adı, her hastada aynı tedavi anlamına gelmez.
Retina hastalıklarında tedavi seçenekleri gözlem ve yakın takipten intravitreal enjeksiyonlara, lazer uygulamalarından vitreoretinal cerrahiye kadar uzanabilir. Seçim; hastalığın tipi, evresi, makula tutulumu, diğer gözün durumu, önceki tedaviler ve görüntüleme bulguları birlikte değerlendirilerek yapılır.[1][2][3][4][5]
Bu nedenle tedavi planının amacı yalnızca tek bir görüntüyü “düzeltmek” değil; görme fonksiyonunu korumak, hastalığın tekrarlama davranışını izlemek ve gerektiğinde yaklaşımı zaman içinde değiştirmektir.
“Retina tedavisinde karar, hastalık adından değil; o gözün anatomisi, fonksiyonu ve zaman içindeki davranışından çıkar.”
Bir sonraki adım
Belirtiniz varsa, tanı koymaya çalışmak yerine retinayı değerlendirmek gerekir.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisinin yerine geçmez.
İletişim Retinal görüntülemeAtıflar & kaynaklar
Hasta bilgisi için kurumsal kaynaklar; uzmanlık ekseni için hakemli yayınlar.
Genel hastalık tanımları ve acil uyarılar için National Eye Institute; Prof. Dr. Sibel Demirel’in bilimsel çalışma alanları için PubMed’de indekslenen hakemli yayınlar kullanıldı.
- 01National Eye Institute — Diabetic RetinopathyKaynağı aç
- 02National Eye Institute — Age-Related Macular Degeneration (AMD)Kaynağı aç
- 03National Eye Institute — Retinal DetachmentKaynağı aç
- 04National Eye Institute — Macular HoleKaynağı aç
- 05National Eye Institute — Macular Pucker / Epiretinal MembraneKaynağı aç
- 06Demirel S, et al. Inflammatory and imaging biomarkers in treatment-naïve diabetic macular edema. Retina. 2026. PMID: 42189785Kaynağı aç
- 07Güran Begar P, Demirel S, Şermet F. Longitudinal quantitative evaluation of retinal and choroidal vasculature in diabetes using OCT/OCTA. Retina. 2026. PMID: 41678781Kaynağı aç
- 08Demirel S, Yan A, Valsecchi N, Chhablani J. Imaging in Pachychoroid Disease. Turkish Journal of Ophthalmology. 2025. PMID: 39905979Kaynağı aç
- 09Demirel S, et al. Non-invasive differentiating features of pachychoroid neovasculopathy and neovascular AMD. Eye. 2025. PMID: 41023401Kaynağı aç
- 10Demirel S, et al. Type-1 macular neovascularization in pachychoroid spectrum disease: ICGA vs OCTA. Diagnostics. 2022. PMID: 35741178Kaynağı aç
- 11Demirel S, et al. Rhegmatogenous retinal detachment with macular tear treated with autologous retinal graft. Ophthalmic Surg Lasers Imaging Retina. 2022. PMID: 36239677Kaynağı aç
- 12Yanık Ö, Demirel S, Batıoğlu F. Bilateral refractory macular holes and autologous retinal graft. BMC Ophthalmology. 2026. PMID: 42121080Kaynağı aç
Klinikten
Görüntüleme, değerlendirme ve cerrahi ortam.